Öğretmenlerin Öz Yeterlik Algılarının, Mesleki İnanç ve Psikolojik Sağlamlık Üzerindeki Etkisi

##plugins.themes.academic_pro.article.main##

Hakan Doğan
Kaan Güney

Özet


Bu çalışmada öğretmenlerin öz yeterlik algılarının, mesleki inanç ve psikolojik sağlamlıkları yönündeki etkilerinin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Çalışmada kullanılan terimlerin açıklanması ve okuyucuya sunulabilmesi adına literatür taraması tekniğinden faydalanılmıştır. Çalışma içerisinde değerlendirilen ve hakkında bilgi verilen terimler yönünde meydana getirilen araştırmalar da çalışma içerisinde okuyucuya sunulmuştur. Çalışma sonucunda elde edilen bilgilerle, bu çalışmaya destek sağlanması adına önerilerde bulunulmuştur. Çalışma yoluyla öğretmenlerin yaşam standartları ve genel şekilde karakteristik yapıları yönünde de farkındalık sağlanması ve bu yönde çözüm önerilerine ve hâlihazırdaki durumlara dikkat çekerek sonuçlara daha etkin şekilde varılabilmesi hedeflenmiştir. Çalışma temel olarak beş bölümden meydana gelmiştir. İlk bölümde çalışmanın amacı, üzerinde durulan problemin durumu, çalışmanın hedefleri önemi ve sınırlılıkları bulunurken, ikinci bölümde öz yeterlik algısı, öğretmenlerde öz yeterlik algısı, mesleki inanç, öğretmenlerde mesleki inanç, psikolojik sağlamlık, öğretmenlerde psikolojik sağlamlık gibi terim ve hususlar okuyucuya sunulmuştur. Üçüncü bölümde araştırma modeli, elde edilen verilerin değerlendirilmesi, çalışmanın örneklem ve evreni açıklanırken, dördüncü bölüm içerisinde elde edilen bulgular okuyucuya sunulmuş, beşinci bölümde ise çalışmadan elde edilen sonuçlar ve elde edilen sonuçlar kapsamındaki öneriler okuyucuya sunulmuştur. Öz yeterlik algıları, mesleki inanç ve psikolojik sağlamlık birbirinden bağımsız gibi görünen ifadeler olurken, birbirlerine olan büyük etkilerine dikkat çekilmeye çaba gösterilmiştir.



##plugins.themes.academic_pro.article.details##

Atıf için
Doğan, H., & Güney, K. (2024). Öğretmenlerin Öz Yeterlik Algılarının, Mesleki İnanç ve Psikolojik Sağlamlık Üzerindeki Etkisi. E-Uluslararası Pedandragoji Dergisi, 4(2), 133–151. https://doi.org/10.7051/e-ijpa.126

Referanslar

  1. Altuntaş, S., & Genç, H. (2020). Mutluluğun yordayıcısı olarak psikolojik sağlamlık: Öğretmen örnekleminin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(4), 936-948. https://dergipark.org.tr/en/pub/hunefd/issue/57647/818970
  2. Arslan, G., & Balkıs, M. (2016). Ergenlerde duygusal istismar, problem davranışlar, özyeterlik ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişki. Sakarya University Journal of Education, 6(1), 8-22. https://dergipark.org.tr/tr/pub/suje/issue/20641/220107
  3. Aydın, M., & Egemberdiyeva, A. (2018). Üniversite öğrencilerinin psikolojik sağlamlık düzeylerinin incelenmesi. Türkiye Eğitim Dergisi, 3(1), 37-53. https://dergipark.org.tr/en/pub/turkegitimdergisi/issue/37897/333333
  4. Bahtiyar, A. ve Can, B. (2016). “An investigation of problem-solving skills of preservice science teachers”. Educational Research and Reviews. 11(23): 2108-2115. https://doi.org/10.5897/ERR2016.3054
  5. Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: a social cognitive theory. Englewoo., NJ: Prentice-Hall. https://doi.org/10.4135/9781446221129.n6
  6. Bandura, A. (1993). Self-efficacy. Encyclopedia of human behaviour. (Ed. Ramachaudran, V.S.). New York: Academic Press. Vol. 4, 71–81.
  7. Burmabıyık, Ö. (2014). Öğretmenlerin teknolojik pedagojik içerik bilgilerine yönelik öz-yeterlilik algılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Yalova İli Örneği). (Yüksek Lisans Tezi), Sakarya Üniversitesi, Sakarya. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=Gi181PtlktRsfF9SdO0Igg&no=O_BKhgKbAiaczZFR3piB6Q
  8. Büyüköztürk, S., Kılıç Çakmak, E., Akgün, O. E., Karadeniz, S., ve Demirel, F. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Yayıncılık. https://depo.pegem.net/9789944919289.pdf
  9. Campbell, J. (1996). A comparison of teacher efficacy for pre and ın-service teachers in Scotland and America. Education, 117 (1), 2–11.
  10. Chan, K. W. (2003). Hong Kong teacher education students’ epistemological beliefs and approaches to learning. Research in Education, 69, 36-50. https://doi.org/10.7227/RIE.69.4
  11. Çapa, M. (2005). İkinci Dünya Savaşı’nda Trabzon. Haz. K. İnan vd.) Karadeniz tarihi sempozyumu bildiriler kitabı II içinde, 1013-1029.
  12. Çapri, B., & Çelikkaleli, Ö. (2008). Öğretmen Adaylarının Öğretmenliğe İlişkin Tutum ve Mesleki Yeterlik İnançlarının Cinsiyet Program Ve Fakültelerine Göre İncelenmesi. İnönü üniversitesi eğitim fakültesi dergisi, 9(15), 33-53. https://dergipark.org.tr/en/pub/inuefd/issue/8708/108727
  13. Çubukçu, Z., ve Girmen, P. (2007). Öğretmen adaylarının sosyal öz yeterlik algılarının belirlenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 8(1). https://dergipark.org.tr/en/pub/ogusbd/issue/10991/131525
  14. Deniz, S., & Tican, C. (2017). Öğretmen adaylarının öğretmen öz-yeterlik inançları ile mesleki kaygılarına yönelik görüşlerinin incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(4), 1838-1859. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2017.17.32772-363968
  15. Doğan, T. (2015). Kısa psikolojik sağlamlık ölçeği’nin türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Happiness ve Well-Being, 1(3), 93-102. https://www.tayfundogan.net/wp-content/uploads/2016/09/K%C4%B1saPsikolojikSaglamlikOlcegi.pdf
  16. Dolapcı, S. (2013). Öğretmen adaylarının öz-yeterlilik algıları ve kaynaştırma eğitimine bakış açıları. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=p0faswUk-hXcCwnZwI3E0w&no=ae8RqNKw2GsV3HzO0ZY4fg
  17. Dönmez, S. (2011). Sınıf öğretmenlerinin fen ve teknoloji dersi öz-yeterlilik inançlarının denetim odağına göre farklılığının incelenmesi üzerine bir araştırma. (Yüksek Lisans Tezi), Afyon Kocatepe Üniversitesi, Afyonkarahisar. https://acikerisim.aku.edu.tr/xmlui/bitstream/handle/11630/3136/407039.pdf?sequence=1&isAllowed=y
  18. Ekici, G. (2006). Meslek Lisesi Öğretmenlerinin Öğretmen Öz-Yeterlik İnançlari Üzerine Bir Araştirma. Eurasian Journal of Educational Research (EJER), (24).
  19. Elgit, B. (2020). Sınıf öğretmenlerinin öz yeterlik inançları ile sınıf içi davranışlarının incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=MydWsdCwEksQNHKs3d8pSg&no=anCFQKiAwRCxzefYsy1CAw
  20. Erden, E. (2007). Sınıf öğretmenlerinin fen öğretimi öz yeterlilik inançlarının öğrencilerin fen tutumları ve akademik başarıları üzerindeki etkisi. (Yüksek Lisans Tezi), Ege Üniversitesi, İzmir. https://doi.org/10.19171/uefad.823491
  21. Fergusson, D.M. ve Horwood, L.J. (2003). Resilience to Childhood Adversity: Results of a 21 Year Study. S.S. Luthar (Ed.), Resilience and Vulnerability: Adaptation in the Context of Childhood Adversities (s.130-155). New York: Cambridge University Press.
  22. Fraser, M. W., Richman, J. M. ve Galinsky, M. J. (1999). Risk, protection and resilience: toward a conceptual framework for social work practice. Social Work Research, 23, 129-208. http://dx.doI.org/10.1093/swr/23.3.131
  23. Gavora, P. (2011). Measuring the self-efficacy of ın-service teachers in slovakia. Orbıs Scholae, 5(2), 79–94.
  24. Gençtürk, A., & Memiş, A. (2010). İlköğretim okulu öğretmenlerinin öz-yeterlik algıları ve iş doyumlarının demografik faktörler açısından incelenmesi. İlköğretim Online, 9(3), 1037-1054. https://dergipark.org.tr/en/pub/ilkonline/issue/8594/106893
  25. Güloğlu, B., & Karaırmak, Ö. (2010). Üniversite öğrencilerinde yalnizliğin yordayicisi olarak benlik saygisi ve psikolojik sağlamlik. Ege Eğitim Dergisi, 11(2), 73-88. https://dergipark.org.tr/en/pub/egeefd/issue/4907/67229
  26. Hoşoğlu, R., Kodaz, A. F., Bingöl, T. Y., & Batık, M. V. (2018). Öğretmen adaylarında psikolojik sağlamlık. OPUS International journal of society researches, 8(14), 217-239. https://doi.org/10.26466/opus.405751
  27. Hoy, WK ve Sweetland, SR (2001). Daha iyi okullar tasarlamak: Okul yapılarını etkinleştirmenin anlamı ve ölçüsü. Eğitim yönetimi üç aylık dergisi, 37 (3), 296-321.
  28. Kabasakal, Z. ve Arslan, G. (2014). Ergenlikte Görülen Anti-Sosyal Davranışlar, Psikolojik Sağlamlık ve Aile Sorunları Arasındaki İlişki, Uluslararası Hakemli Aile Çocuk ve Eğitim Dergisi, 2 (3), 76-90.
  29. Kaçar, T., & Beycioğlu, K. (2017). İlköğretim öğretmenlerinin öz yeterlik inançları. İlköğretim Online, 16(4), 1753-1767. https://dergipark.org.tr/en/pub/ilkonline/article/342988
  30. Keskin, O. ve Toprakçı, E. (2024). Okul yöneticilerinin genel öz yeterlik algilarinin çeşitli değişkenlere göre metaanalizi, E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 15(1), 81-107. DOI: https://doi.org/10.19160/eijer.1485986
  31. Kurt, T. (2012). Öğretmenlerin öz yeterlik ve kolektif yeterlik algilari. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 10(2), 195-227. https://dergipark.org.tr/en/pub/tebd/issue/26137/275278
  32. Masten A. S. (2001). Resilience Process in Development. American Psychologist, 56 (3), 227-238.
  33. Özgen, B. (2012). Öğretmen ve öğretmen adaylarının mesleki inançları üzerine bir araştırma (Doctoral dissertation, Marmara Universitesi (Turkey)). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
  34. Özmutlu, E. B. (2018). Öğretmenlerin mesleki inançları, mesleki inançlarının kaynakları ve mesleki inançlar temelinde öğretmen tiplerinin belirlenmesi. Ankara/ Doktora Tezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
  35. Pajares, F. & Miller, M.D. (1997). Mathematics self-efficacy and mathematical problem solving: Implications of using different forms of assessment. Journal of Experimental Education, 65(3), 213-228. https://doi.org/10.1080/00220973.1997.9943455
  36. Schriver, M. & Czerniak, C.M. (1999). A comparison of middle and junior high science teachers’ levels of efficacy and knowledge of developmentally appropriate curriculum and instruction. Journal of Science Teacher Education, 10(1), 21-42. https://doi.org/10.1023/A:1009472629345
  37. Smith BW, Dalen J, Wiggins K, Tooley E, Christopher P, Bernard J (2008) The brief resilience scale: assessing the ability to bounce back. International Journal Of Behavioral Medicine 15:194-200 doi:10.1080/10705500802222972
  38. Solar Şekerci, A. (2011). Self-Efficacy levels of prep-school instructors and its predictors. (Master Thesis). Middle East Technical University, Ankara.
  39. Toprak, H. (2014). Ergenlerde mutluluk ve yaşam doyumunun yordayıcısı olarak psikolojik sağlamlık ve psikolojik ihtiyaç doyumu (Master's thesis, Sakarya Universitesi (Turkey)). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
  40. Toprakçı, E. (2017). Sınıf yönetimi, Ankara: Pegem Akademi
  41. Toy, S. N. (2015). Sınıf öğretmenlerinin öğretmen öz yeterlikleri ile kaynaştırma eğitimine ilişkin yeterlik inançlarının karşılaştırılması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Denizli: Pamukkale Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=gaRGU4tAlLwbrMjl-bdvew&no=oFISAO-Ns9czSxDC3eY8jg
  42. Tschannen-Moran, M., & Hoy, A. W. (2001). Teacher efficacy: Capturing an elusive construct. Teaching and teacher education, 17(7), 783-805. https://doi.org/10.1016/S0742-051X(01)00036-1
  43. Uğraş, S., & Dindar, M. D. (2019). Beden eğitimi öğretmenliği mesleki inanç ölçeğinin Türk kültürüne uyarlanması. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 2(1), 23-34. https://dergipark.org.tr/en/pub/comusbd/issue/50645/654606
  44. Üstüner, M., Demirtaş, H., Cömert, M., & Özer, N. (2009). Ortaöğretim öğretmenlerinin öz-yeterlik algıları secondary school teachers’ self-efficacy beliefs. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(17), 1-16. https://www.researchgate.net/profile/Niyazi-Oezer/publication/285376012_Ortaogretim_ogretmenlerinin_oz-yeterlik_algilari/links/567b08f308ae197583813200/Ortaoegretim-oegretmenlerinin-oez-yeterlik-algilari.pdf